Jak dużo wiesz o emocjach swojego dziecka?

Każdy z nas chciałby wychować pewne siebie i szczęśliwe dzieci.

Aby to zrobić, musisz poznać, jak wygląda rozwój emocjonalny Twojej pociechy.

Od momentu, gdy dziecko pojawia się na świecie, aż po kolejne następujące po sobie etapy towarzyszą mu emocje. To jak opiekun do nich podchodzi, odgrywa znaczącą rolę.

Emocje dziecka- Jakie mamy etapy rozwoju emocjonalnego

Pamiętaj, że rozwój emocjonalny, jak i ogólnie rozwój całościowy Twojego dziecka jest bardzo indywidualny. Rodzice mający kilkoro dzieci doskonale wiedzą, o czym mowa.
Do wszelkich informacji na temat norm i statystyk powinno się podchodzić z dystansem i krytyką. Istnieje jednak kilka podstawowych okresów rozwoju, które postaram się opisać, aby łatwiej Ci było wyobrazić sobie co dzieje się z dziećmi w określonych latach życia.

1. Okres niemowlęcy (0-12 miesięcy)

Emocje są obecne już od pierwszych dni życia malucha.

Początkowo wyrażane w bardzo bezpośredni sposób, później przybierają nieco bardziej zamaskowane formy.

Na początku życia następuje intuicyjne nawiązywanie więzi z opiekunem. Dziecko robi to, ponieważ czuje, że daje mu to możliwość przetrwania i poczucie bezpieczeństwa. Niemowlę pozytywnie reaguje na zapach i głos matki. Niemal, że od razu po porodzie dziecko zdolne jest wykazywać takie podstawowe emocje jak: zaciekawienie, wstręt, niepokój. Z czasem natomiast pojawiają się też: smutek oraz złość.

Co jest najistotniejsze na tym etapie rozwoju emocjonalnego? Tak jak podczas swojego życia płodowego maluch odczuwał to, co jego mama, tak i teraz gdy dorosły (mama, tata) odczuwają niepokój, on również to współodczuwa. Dlatego tak ważne jest zapewnienie noworodkowi poczucia bezpieczeństwa i stabilności emocjonalnej.

Dziecko jak gąbka chłonie ze swojego otoczenia każdą emocję mamy i taty i kształtują się w nim pierwsze wzorce emocjonalne. Z biegiem czasu zaczyna też naśladować rodzica i dostraja się emocjonalnie do niego. Świetnie obrazuje to odzwierciedlanie uśmiechu i widoczny grymas radości na twarzy bobasa, gdy próbujemy mówić nad jego głową, śmiejemy się i obdarzamy go czułością.

2. Okres po niemowlęcy (1-3 rok życia)

Dziecko kończące pierwszy rok życia potrafi już okazywać zaniepokojenie, podczas gdy otaczają go nieznajome twarze i głosy. Objawia się tu tak zwana mamoza – potoczna nazwa ciągłej potrzeby bliskości z rodzicem, szczególnie z mamą oraz niechętne zostawanie pod opieką dziadka czy cioci.

W okresie po niemowlęcym dziecko reguluje swoje stany emocjonalnie na podstawie reakcji emocjonalnej jego opiekuna. Gdy wyraźnie widzi emocje dorosłego w odpowiedzi na określone jego uczucia i stany, powtarza je i szuka dostrojenia z rodzicem.

W wieku około 2 lat dziecko wyraża duże zainteresowanie innymi – nieraz naśladuje czyjeś emocje.
Jego uczucia są bardzo żywe, zmienne i często szybko przechodzą w przeciwległe stany emocjonalne. Dzieje się tak dlatego, że dziecko dopiero uczy się swoich emocji oraz panowania nad nimi.

Między 2, a 3 rokiem życia pojawia się już zdecydowanie więcej emocji. Wręcz cały wachlarz uczuć. Związane jest to z rozwojem poczucia własnego „ja”. Dziecko odczuwa: wstyd, dumę, poczucie winy, zazdrość, zakłopotanie. Na tym etapie dziecko uczy się już pierwszych zasad kontroli własnych emocji oraz opanowuje sztukę manipulacji.

To właśnie na tym etapie dziecko zaczyna widzieć i rozumieć, że emocje są elementem codzienności i jednocześnie wpływają na konkretne zdarzenia. Dlatego w tym okresie powinniśmy jako rodzice być bardzo uważni. To jakich wzorców nauczymy nasze dzieci, będzie miało wpływ na całe ich życie, a częściowo i na nasze.

Dodatkowo dziecko na etapie po niemowlęcym wraz z rozwojem mowy uczy się nazywać swoje stany emocjonalne.

3. Wiek przedszkolny (4-6 lat)

Na etapie przedszkolnym następuje regulacja ekspresji emocjonalnej. Związane jest to z rozwojem sfery poznawczej oraz językowej. Zmienia się obraz postrzegania swojego obrazu i to dlatego dziecko filtruje okazywanie emocji. Uczy się dostosowywać je do wymagań społecznych i kulturowych.

Dlatego na tym etapie możemy spokojnie uczyć dziecko, jak należy zachować się w określonych okolicznościach. Jak okazywać emocje w miejscach publicznych, co jest intymnością, oraz co wypada powiedzieć koledze, a co pani nauczycielce chcąc wyrazić swoje uczucia. Jeśli będziemy robić to z dużą uwagą i cierpliwością, możemy oczekiwać, że nasza pociecha będzie w stanie to zrozumieć i zastosować w codzienności. Wcześniej nie bądźmy tacy rygorystyczni, bo możemy przypadkiem zablokować nasze dzieci w wyrażaniu niektórych emocji.

Na tym etapie dzieci potrafią już tłumić i maskować swoje emocje. Nie zawsze po powrocie z przedszkola będą chciały ujawnić wszystkie swoje uczucia. Dużą rolę odgrywa tu wstyd. Najważniejsze to wspierać dziecko, nawet jeśli nie chce mówić. Zachęcimy je w ten sposób do otwartego i naturalnego komunikowania nawet przykrych odczuć.

Dla 4-6 latka emocje często wydają się zdecydowanie większe i bardziej absorbują go niż dorosłego.
Jego radość z prozaicznej wymarzonej czynności jest po stokroć większa niż nasze postrzeganie tej samej czynności. A smutek i złość z kolei wydaje nam się przesadzony i nazywamy to rozkapryszeniem.
Pamiętaj, aby nie umniejszać rozmiaru emocji, jakim dziecko ulega. Oczywiście możesz czuć inaczej i mu to pokazywać. Nie musisz za każdym razem udawać, bo nie chodzi o to, żeby budować wokół dziecka fałszywe postrzeganie świata. Jednak daj wolność i zrozumienie jego stanom emocjonalnym.

W wieku 4-5 lat pojawiają się często różnego rodzaju lęki rozwojowe. Dotyczą one między innymi ciemności, niektórych zwierząt, czy samotnego zostawania w pokoju.
Jest to naturalne i nie trzeba od razu kojarzyć tego z dużym problemem. Rodzice powinni pomóc przejść dziecku przez ten etap rozwoju. Małymi krokami budować jego poczucie sprawczości i odwagi oraz stosować pozytywne wzmocnienia.

4. Wiek szkolny (7-12 lat)

W okresie szkolnym następuje rozumienie ambiwalencji, jaka dotyczy uczuć.

Na tym etapie dziecko doskonale potrafi już różnicować swoje stany emocjonalne. Gdy się smuci, to szuka wsparcia i pocieszenia, natomiast gdy się cieszy, bardzo chce mieć współtowarzysza w radości. Intensywnie rozwijają się relacje emocjonalne wśród rówieśników. Zawiązują się pierwsze przyjaźnie oraz uwidacznia się silna potrzeba przynależności do grupy.

Dziecko w wieku szkolnym bardzo potrzebuje swojej strefy osobistej i daje nam o tym znać poprzez posiadanie własnych tajemnic, a czasem drobne buntownicze zachowania. Jeśli jednak zbudujemy w dziecku poczucie bezpieczeństwa i przekonanie o zasadności odczuwanych stanów emocjonalnych, wtedy w odpowiednim momencie przyjdzie do nas i będzie chciało podzielić się swoimi uczuciami i kłopotami.

5. Okres dorastania (13-18 lat)

No i ostatni etap, czyli droga do pełnoletności. Często wyboista pod względem emocjonalnym, ale również do przejścia. Warto zaznaczyć, że to, w jaki sposób podchodzimy do naszego dziecka, gdy ma zaledwie kilka lat, ma wpływ na to, jak będzie wyglądać nasza relacja emocjonalna w wieku 15 lat.

Tutaj warto nadmienić, że rozwój emocjonalny wiąże się z dojrzewaniem płciowym. Hormony, których ilość w organizmie nastolatka gwałtownie się zmienia, mają ścisły związek z tym, jak wyraża on swoje stany emocjonalne. Oczywiście nie są one usprawiedliwieniem labilności emocjonalnej, jaka ma miejsce w tym okresie. Warto jednak pamiętać o ich przyczynianiu się do nieadekwatnego zachowania nastolatka.

Na tym etapie rozwój emocjonalny jest bardzo mocno powiązany z rozwojem samoświadomości nastolatka. Miejsce tu ma egocentryzm młodzieńczy. Czyli kształtowanie się tożsamości– obrazu własnego „ja” oraz indywidualnego systemu wartości.

Podsumowanie

Warto zaznaczyć, że wszystkie te etapy wymagają uwagi rodzica, ale nie przejmuj się, jeśli dopiero teraz zorientowałeś się, że powinieneś się nad tym bardziej pochylić. Nawet jeśli Twoje dziecko ma już kilka lub kilkanaście lat, a Ty właśnie odkryłeś, że chciałbyś je bardziej rozumieć i wspierać na drodze emocji- nie jest za późno. Nigdy nie jest za późno!

Warto inwestować uwagę i konsekwencję w rozwój emocjonalny. Dzięki temu Twoje dziecko będzie miało solidny fundament do przejścia przez życie z odwagą. Na twarzy Twojej pociechy powinny jawić się przeróżne emocje, cała istota w tym, jak sobie z nimi poradzi.



5 2 votes
Article Rating
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments